آشنایی با فرآیند ثبت اینترنتی اظهارنامه اختراع

در اینجا قصد ندارم صفر تا صد طراحی یک اختراع را برایتان توضیح دهم. فرض می‌کنم شما ایده ای در ذهن دارید که به طور کامل در تعریف اختراع می‌گنجد و ایده‌ی شما نیز ایده‌ی کاملی است و به جزئیات آن واقف هستید. در این مرحله شما آماده اید که اختراعتان را در قالب اظهارنامه اختراع مکتوب کنید و به اداره‌ی ثبت اختراع تحویل دهید.

مسئله‌ی اولی که باید بدانید این است که اداره‌ی ثبت اختراع یکی از زیر مجموعه های سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است و تنها در تهران مستقر است. اما با این حال، کلیه مراحل ثبت اختراع به صورت اینترنتی انجام می‌گیرد و تا آخرین مراحل انجام کار، نیازی به مراجعه‌ی حضوری به اداره نخواهید داشت. زمانی هم که برای انجام کارهای نهایی و تشکیل پرونده فیزیکی لازم باشد به اداره مراجعه کنید، باز هم اگر تهرانی نیستید و مسافرت به تهران برایتان دشوار است، کلیه امور را می‌توان با وکالت رسمی به یک وکیل (یا یکی از آشنایان تان) در تهران سپرد.

اظهارنامه اختراع

برای نوشتن متن مکتوب اختراع که از این پس به آن “اظهارنامه اختراع” می‌‌گوییم، قالب خاصی از جانب اداره در نظر گرفته شده است که برای یکپارچه سازی متن اختراعات مختلف، همه‌ی مخترعین موظفند اختراعات خود را در این قالب بنویسند. سه فایل با پسوند doc  یا docx  و یک فایل با پسوند PDF  را پیش از ورود به فرآیند ثبت اینترنتی باید تهیه کنید که شامل موارد زیر است:

  • توصیف اختراع
  • ادعانامه اختراع
  • خلاصه اختراع
  • نقشه فنی

در توصیف اختراع باید اختراع خود را به طور کامل تشریح کنید. بعد از آنکه اظهارنامه اختراع را به اداره ثبت ارسال کنید، داور اختراع متن های تهیه شده ی شما را به طور کامل مطالعه خواهد کرد و بر اساس آن قضاوت می‌کند که آیا ایده‌ی ارائه شده‌ی شما اختراع هست و گواهینامه اختراع به آن تعلق می‌گیرد یا خیر. بنابراین تا جایی که می‌توانید توصیف اختراع را واضح و کامل بنویسید تا داور راحت تر بتواند ایده‌ی شما را درک کند. تیترهایی که باید در متن توصیف اختراع رعایت شوند به این ترتیب است:

الف) عنوان اختراع

ب) زمینه فنی اختراع

ج) مشکل فنی و بیان اهداف اختراع

د) شرح وضعیت دانش پیشین و پیشرفت هایی که در ارتباط با اختراع ادعایی وجود دارد

ه) ارائه­ی راه حل برای مشکل فنی موجود همراه با شرح دقیق و کافی و یکپارچه اختراع

و) توضیح اشکال، نقشه ها و نمودار ها

ز) بيان واضح و دقيق مزاياي اختراع

ح) توضیح حداقل یک روش اجرایی برای به کار گیری اختراع

ط) ذکر صریح کاربرد صنعتی اختراع

برای آنکه با نحوه‌ی نوشتن متن اظهارنامه‌ اختراع بیشتر آشنا شوید، من در اینجا برایتان دو نمونه اظهارنامه ‌ی ثبت شده و مورد تایید اداره را به همراه فرمت خام اظهارنامه جهت دانلود قرار داده‌ام. متنی که شما برای اختراع خودتان می‌نویسید به لحاظ نگارشی باید مشابه با این دو نمونه باشد. جهت توضیحات بیشتر می توانید از فایل راهنمای خود اداره‌ی ثبت نیز کمک بگیرید:

راهنمای متن اظهارنامه

ادعای اختراع جنبه‌ی حقوقی دارد. یعنی تمام آنچه که به عنوان یک فکر جدید قرار است به نام شما ثبت شود، باید در این متن گنجانده شود در صورت مواجه با هرگونه مشکل قانونی، این برگه‌ی ادعانامه‌ است که می‌تواند از اختراع شما و از حق و حقوق شما دفاع نماید. ادعانامه باید در قالب جملات مثبت و به صورت مورد به مورد تهیه شود. سایر توضیحات را در راهنمای اداره بخوانید.

خلاصه اختراع چیزی بین ۷۰ تا ۲۰۰ کلمه است. در این قسمت به طور مختصر زمینه ی فنی اختراع، مشکلی که اختراع حل می‌کند و شرح کوتاهی از آنچه اختراع شده است را بیان می‌کنید.

مورد آخر نقشه‌ی فنی اختراع است که ممکن است اندکی برایتان مشکل به نظر برسد. اگر اختراع خود را ساخته اید، می‌توانید تصاویری از قطعه‌ی ساخته شده را در این قسمت قرار دهید. اما در هر صورت باید نقشه فنی نیز در کنار آن قرار دهید. نقشه فنی، نقشه ای است که به کمک اصول نقشه کشی صنعتی طراحس شده باشد. تا جایی که می‌توانید از تصاویر واضح و گویا استفاده کنید. هیچ اشکالی ندارد که بخواهید بر روی تصاویر عدد یا حروفی بگذارید و در توصیف اختراع بر آن اساس توضیح دهید.

اگر محصول شما مکانیزم بسیار ساده ای دارد و تصویر خاصی برای آن ندارید، حداقل دیاگرام روند تولید آن را ارائه دهید. این ها حاصل تجربیات و سال ها مکاتبات من با اداره ثبت اختراع است. نقشه‌ی فنی به ظاهر جزو فایل های الزامی نیست، اما در عمل الزامیست و همانگونه که خدمتتان عرض کردم، اگر هیچ نقشه‌ خاصی نداشته باشید، کارشناس اداره دیاگرام تولید محصول را از شما تقاضا خواهد کرد.

مراحل ثبت اظهارنامه

پس از تهیه ی فایل های چهارگانه‌ی اظهارنامه اختراع، می‌توانید به سایت اداره مراجعه کنید و روند اینترنتی ثبت اظهارنامه را آغاز نمایید:

www.iripc.ssaa.ir

اگر برای اولین بار است که اقدام به ثبت اختراع یا نشان تجاری یا طرح صنعتی می‌نمایید، باید نسبت به عضویت در سایت اقدام نمایید. من گام به گام مراحل عضویت را تا رسیدن به ثبت اظهارنامه الکترونیکی اختراع، در کتاب “ثبت اختراع، چرا و چگونه؟” در فصل چهارم توضیح داده ام. اگر تاکنون این کتاب را مطالعه نکرده اید، توصیه می‌کنم آن را به طور کامل مطالعه نمایید.

اکنون فرض می‌کنم که فرآیند عضویت را طی کرده‌اید. وارد سایت اداره شوید:

مرکز مالکیت معنوی

دکمه‌ی “ورود/ثبت نام متقاضی جدید” را بزنید.

نام کاربری همان کد ملی شماست و از آنجایی که قبلا ثبت نام کرده اید، یک رمز شخصی دارید که تلفیقی از اعداد و حروف انگلیسی است. با وارد کردن رمز، به حساب کاربری خودتان وارد شوید. اگر رمز را فراموش کرده اید، در قسمت “فراموشی رمز عبور” می‌توانید از طریق پیامک آن را بازیابی نمایید. سپس به صفحه‌ی زیر وارد می‌شوید:

از منوی سمت راست، گزینه‌ی “ثبت اظهارنامه اختراع” را انتخاب نمایید.

گزینه «متن فوق را خوانده و شرایط را قبول می کنم» را تایید نمایید و به مرحله بعدی بروید.

در حالت «ثبت اظهارنامه جدید» به مرحله بعدی بروید.

در قسمت لیست اشخاص باید مالکین و مخترعین را به طور کامل معرفی نمایید. گزینه «ثبت شخص جدید» را بزنید. صفحه ای به شکل زیر ظاهر می شود:

من برای نمونه گزینه «افزودن شخص حقیقی-ایرانی» را انتخاب می کنم.

در صفحه باز شده، اگر فقط قرار است اسم خودتان درج شود، با فشردن گزینه «خودم» تمامی اطلاعات تان به صورت خودکار وارد می شود. سپس باید تیک مالک، دریافت کننده ابلاغ و مخترع را بزنید و درصد مالکیت خودتان را 100 قرار دهید. اما اگر اختراع بین شما و اشخاص دیگری مشترک است، آن ها نیز باید از قبل در سایت ثبت نام کرده باشند. پس از ثبت نام در سایت، به افراد کد شناسایی تعلق می گیرد. شما باید کد شناسایی شرکایتان را در اینجا وارد نمایید و «بازخوانی اطلاعات» را بزنید. جهت توضیحات بیشتر در رابطه با تفاوت های مالک، مخترع، دریافت کننده ابلاغ و نماینده قانونی اینجا کلیک نمایید. پس از تکمیل اطلاعات اشخاص، چیزی شبیه زیر خواهیم داشت:

به مرحله ی بعدی بروید.

در این قسمت، عنوان لاتین اختراع الزامی نیست. خلاصه اختراع یک بار در اینجا کپی می شود و یک بار هم به صورت یک فایل جداگانه ضمیمه می شود. اگر اختراع شما جنبه نرم افزاری دارد، آن را مشخص نمایید و با سایر گزینه ها کاری نداشته باشید. مرجع پیشنهادی گرچه ستاره دار نیست، اما معرفی آن الزامیست. لیست مراجع استعلام، یا به عبارت بهتر مراجع داوری را از اینجا دانلود نمایید. با این تفاسیر ثبت موقت را بزنید. با مرحله ی «ادعای حق تقدم» کاری نداریم.

در صفحه باز شده باید ضمایم را بارگذاری کنید. گزینه ثبت ضمایم را بزنید.

علاوه بر سه مورد خواسته شده، با انتخاب گزینه «ضمایم اختیاری» فایل نقشه فنی را نیز خودتان اضافه کنید. این فایل گرچه به ظاهر اختیاری است، ولی در عمل الزامیست.

پس از طی این مراحل و پرداخت هزینه نهایی، اظهارنامه شما وارد کارتابل کارشناس می شود و از این به بعد از قسمت «گردش کار پرونده» می توانید روند کار را پیگیری کنید. پیشاپیش ثبت اختراعتان را تبریک می گویم!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *