اسم اختراع را چگونه بنویسیم؟

انتخاب اسم اختراع که در گواهینامه ی ثبت اختراع «عنوان اختراع» نامیده می شود، یکی از ساده ترین قسمت های تنظیم اظهارنامه ی اختراع است که با این حال گاهی اوقات سخت می شود! در این رابطه، آیین نامه ی اجرایی ثبت اختراعات توضیح زیادی نداده و صرفا به یک جمله بسنده کرده است:

 «عنوان اختراع باید به نحوی انتخاب شود که اختراع ادعایی را مشخص سازد و مشتمل بر کلماتی مثل “بهتر” و امثال آن نبوده و ترجیحا بین سه تا ده کلمه باشد.»

من در اینجا سعی می کنم توضیحات بیشتری ارائه کنم و مطلب را باز کنم. با این حال توضیحاتی که در اینجا خواهم دهد هیچکدام الزام آور نیستند و شما در انتخاب اسم اختراع تان آزاد هستید. صرفا توصیه هایی دارم که اگر رعایت شوند، احتمال مشکلات بعدی به حداقل می رسد.


عنوان اختراع
 

اولین مسئله ای که باید توجه ویژه ای به آن داشته باشید این است که عنوان ایده ای که به ذهنتان رسیده، خود به خود گویای همه ی گام نوآورانه ی آن خواهد بود. بدیهی است که وقتی اختراعتان را به اداره ثبت می دهید، پذیرفته اید که آن را نزد اداره ثبت اختراعات فاش کنید. اما تا پیش از آنکه اقدامی برای ثبت رسمی اختراع کرده باشید، حتی عنوان آن را نیز نباید در محافل عمومی مطرح کنید. من همیشه از مراجعانم خواسته ام اسم اختراعشان را حتی در نزد من هم فاش نکنند. مگر زمانی که با متد مالکیت اولیه تشکیل پرونده داده باشند و علاوه بر اینکه آرامش خاطر پیده کرده اند که عنوان اختراعشان ثبت شده است، اعتماد شان هم نسبت به من به قدر کافی جلب شده باشد. لذا عنوان اختراعتان هرآنچه که است، در وهله ی اول نباید فاش شود.

مسئله ی دوم آن است که گاهی اوقات افراد ترجیح می دهند عنوان اختراعشان را ترکیب پیچیده ای انتخاب کنند که حتی پس از ثبت آن نیز، افراد عادی با شنیدن نام اختراع، چیز زیادی دستگیرشان نشود. این کار هیچ اشکالی ندارد و کاملا سلیقه ای است. حتی با اینکه اداره اختراع توصیه کرده است که بین سه تا ده کلمه باشد، اگر پیچیده تر باشد و بیش از ده کلمه باشد هم ایرادی به آن وارد نمی کند.

اکنون به سراغ انتخاب اسم می رویم. اسم اختراع یک اسم تجاری نیست. شما نمی توانید اسم تجاری محصول را بر روی اسم اختراع بگذارید. به عنوان مثال اسم «گلرنگ» نمی تواند اسم اختراع باشد. اما طبیعتا زمانی که اختراعتان به عنوان یک محصول وارد بازار شود، می تواند با اسم تجاری گلرنگ به فروش برسد و تنها لازم است که اسم تجاری گلرنگ را در اداره ثبت علائم تجاری به ثبت رسانده باشید. لذا همانطور که اداره ثبت اختراع در قسمت آیین نامه اجرایی توضیح داده است، عنوان اختراع باید گویای اختراع ادعایی باشد. به عنوان مثال عبارت «فرمولاسیون شامپوی گیاهی بر پایه عصاره ی ریشه ی گردو» می تواند عنوان خوبی برای اختراع باشد (فقط در حد مثال بود!). بعدا این شامپو می تواند با نام تجاری شامپو گلرنگ وارد بازار شود و خیلی هم خوب است. اصلا غیر از این هم نمی تواند باشد. یعنی بدیهی است که هیچکس اسم تجاری محصول را «فرمولاسیون شامپو گیاهی بر پایه عصاره ریشه گردو» نمی گذارد! لذا بین اسم اختراع و اسم تجاری همان اختراع باید تفاوت قائل شوید.

در عنوان اختراع طبق خواست اداره، به هیچ وجه از کلمه ی “بهتر” یا موارد مشابه آن استفاده نکنید. قرار نیست در اسم اختراع، از آن تعریف و تمجید کنید. فقط یک بیان کلی و گویا از اختراعتان است. متاسفانه تعریف و تمجید در عنوان اختراع، عادت بدی است که مخترعین به آن علاقه مندند. اما انتخاب این چنین عناوینی منجر به تلف شدن وقت تان می شود و کارشناس اداره به آن ایراد خواهد گرفت.

کلماتی مانند دستگاه، سیستم، مکانیزم، محصول، مجموعه و سایر کلمات این چنینی مشکلی به وجود نمی آورند و شما مجازید از آن ها استفاده کنید. با کلمات انگلیسی مثل “سیستم” هم مشکلی وجود ندارد. اما باید توجه داشته باشید که این عناوین، خیلی کلی هستند و به تنهایی گویای اختراع نیستند. مجدد مثالی عرض می کنم. «دستگاه بخور سرد» یک عنوان کلی است. احتمال اینکه همین عنوان هم از شما پذیرفته شود زیاد است و نمی توان خیلی به آن ایراد گرفت. اما اگر قرار باشد من برای این دستگاه اسمی انتخاب کنم و از کلمه ی “دستگاه” هم استفاده کنم، اینگونه می نویسم:

دستگاه تولید بخار آب سرد بر پایه ی کاویتاسیون با امواج اولتراسونیک


دستگاه بخور سرد
 

این عنوان به طور کامل و خیلی مختصر گویای این اختراع می باشد و قطعا هیچ ایرادی بر آن وارد نیست. مثال دیگری می زنم و عرضم را به اتمام می رسانم. «جا مسواکی خلاء مجهز به سیستم ضدعفونی کننده» یکی از اختراعات من است که بسیار برایم دوست داشتنی است و البته به برادرم هدیه داده ام. اگر در سایت اداره آن را به اسم برادرم دیدید تعجب نکنید! کلمه ی “جا مسواکی خلاء” یک عنوان کوتاه و در عین حال جامع برای این اختراع است و چه بسا اگر این اسم را به تنهایی برای اختراع انتخاب می کردم نیز اداره ایرادی به آن نمی گرفت. اما با این حال سعی کرده ام توضیح کامل تری هم در ادامه بیاورم. ضمن اینکه در شروع عنوان اختراع، از کلمه ی سیستم یا دستگاه استفاده نکرده ام (هرچند اشکالی ندارد). یعنی مثلا نگفته ام “دستگاه جامسواکی خلاء” . مادامی که بتوانید این کلمات را از عنوان اختراع حذف کنید، اسم زیبا تری خواهید داشت. اما با این حال زیبایی اسم اختراع هیچ اهمیتی نخواهد داشت! خیلی وسواس به خرج ندهید. مهم گویا بودن آن است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *